FÖR PLATT e. V.

Plattdeutsch aktiv an die nächste Generation weitergeben

Carlotta

En lütt Deern ut de Heid

(upschreben vun Gisela Timm)

Carlotta kriggt en lütt Swester

Carlotta jachtert wedder as dull dör Omas un Opas Huus. Mit eens ward dat musenstill - avers bloots en Oogenblick, denn pultert un dröhnt dat von'n Dackböön, as wenn dor Peer un Wagens togang sünd.

Opa kummt piel to Höcht von sien' scheunen, komodigen Sessel un röppt: „Dunnerslag! De Deern kann en Minschen verjagen, dat een meist dat Hart klabastern deit!" Man nu klüng al Carlottas Kinnerstimm von baben: „Oma? Is dat dien Poppenwagen? Kann ick em beholen?"

„Wat hest du nu denn funnen?"

„En feinen runnen Korf mit'n Verdeck un grote Holtröder!"

„Och, dat deit mi leed. Den Wagen heff ick al dien Mudder toseggt."

„Och, Oma!"

Carlotta kummt trurig de Trepp hendal, un denn versöcht se, mit Tranen, mit Sluchzen un Strakeln, ehr Oma noch ümtostimmen. Oma lett ehr up'n Schoot kuscheln un vertellt ehr, dat ehr Vadder un ok Lütt Carlotta sülms dree Maand lang in düssen Wagen legen hebbt, as se up de Welt kamen weern. Carlotta stickt ehrn lütten Duumen in'n Mund un ward ganz nadinkern.

„Denn is düsse Wagen för dat Baby, dat Mama in ehren Buuk hett!?"

„Ja, mien seute Deern, un dat duurt bloots noch so wat bi fief bet söss Weken, denn kummt dat lütt Kind un bruukt en Slaapsteed."

„Woso mööt de lütten Kinner denn eerst in Mudders Buuk sitten, Oma?"

„Dor is dat seker un scheun warm in."

„Denn früst dat Lütt woll bannig, wenn dat ut'n Buuk rut is?"

„Ja, dat is woll so."

„Du, Oma, denn laat uns den Stuvenwagen aber schöön mit Deeken un Kissen trechtmaken! Dat mutt en fein warm Neest warrn!"

 

April-Snee

„April, April - deit jümmers, wat he will!", düssen Schnack kennt jedeen.

Vondaag is Diensdag - „Carlotta-Dag" för Oma un Opa. - As de lütt Enkeldochter ankummt, is en Laag Snee över't Land kamen. Carlotta steiht un wunnert sik. Se meent: „Oma? Worüm gifft dat nu noch Snee? De Blomen sünd doch al dor!" Tja, wat schall Oma dorto seggen?

Opa kummt ehr to Hölp: „Tja, mien Deern, dat is so: Eegentlich is dat jo Water, dat in de Wulken sitt. Dat kummt denn in'n Fröhjohr, in'n Sommer un in'n Harvst as Regen vun'n Heben. Wenn dor aber nu ganz koolen Wind anpuust kummt, denn ward ut dat Water Snee, de up de Eer dalweiht."

Carlotta geiht in de Knee un leggt ehr beid Hannen up den koolen Snee. Denn stappt se nadinkert in't Huus. Opmal geiht allens ganz fix. Schoh ut, Strümp ut, Hussdöör up - un rut is de lütt Carlotta! Barfoot in'n Snee. Se juuchzt luut up: „Huch, Oma! Dat is würklich koolt! Huuch!" Fix is se weer in't Huus. Fööt afdrögen, Strümp un Schoh wedder antrecken - dat geiht ruckzuck.

As ehr Mudder namiddags ehr Dochter afhalen will, sitt de al up de Trepp achter de Huusdöör un luurt. Dat Auto feuhrt up'n Hoff, Carlotta ritt Schoh un Strümp von de Fööt. Se ritt de Huusdör wiet up, un as de Blitz suust se na buten un barfoot in'n Snee. Se juuchzt luut vör Vergnögen.

Ehr Mudder weet gor nich, wat se dorto seggen schall. „Carlotta, Kind! Du verköhlst di! Gah fuurts weer na binnen!" Denn suust se achter ehr Dochter ran. De hett al dormit rekent. Se quietscht luut up un löppt in en groten Bogen dörch den Snee un den in't Huus. - „Kiek mol, mien Fööt sünd ganz warm!", meent se, as se Strümp un Schoh weer antreckt.

Carlotta, Carlotta - deit jümmers, wat se will!

 

Wo sünd de Blomen in'n Winter?

Lütt Carlotta kann dat nich faten. Mit eenmal sünd öberall Blomen dor - geel un blau, root un witt - in'n Goorn, an de Straten, in de Wischen, in'n Wold - öberall. Carlotta löppt hierhen un dorhen un wunnert sick. Se singt liesen vör sick hen un plückt en Struuß för ehr Mudder.

Miteens blifft Carlotta stahn un kiekt ehr Oma mit grote Oogen an: „Du, Oma, wo sünd denn all de scheunen Blomen in'n Winter ween?" - „De hebbt in de Eer schIapen." - „Dor mööt se aber ganz lütt ween hebben. Wi hebbt jüm ja nich sehn kunnt." - „Ja, mien Deern. Dat wüürn blots Wöddeln, Zwibbeln un Knollen. In'n Winter bi al de Küll hebbt se sick nich röögt, aber as de warme Fröhjohrssünn keem un ok Regenwater dorto, füngen se an to wassen. De Planten kemen an't Licht, un en korte Tiet later füngen se an to bleihen."

Carlotta höört sick genau an, wat Oma dor vertellt. Wat dat nich allens för Wunner up düsse Eer geben deit! Dor will se later noch mal öber nadinken.

Nu mutt se eerst mal düchtig schaukeln. In de grote Bark hett Opa de Schaukel fastmaakt.

„Loos, Oma, du musst mi en düchtigen Schubs geben!"

 

Carlotta un de Pogg

Sommer! Wat gifft dat nu nich allens to bekieken, to eten, to ünnersöken!

De vielen Snicken mit ehr Hüüs up'n Puckel hett Carlotta sik all genau bekeken. An'n leevsten speelt se an'n Diek: De Fööt in't Water stippen un denn düchtig sprütten, Steens rinsmieten, datt dor Ringe öber't Water loopt, Blomen afrieten un swimmen laten - dat maakt Spaaß. Denn mööt aber Snicken ut't Water fischt warrn. „De sünn so hübsch", meent se. Ehr lütt Fingers strakelt de Hüüs, un denn kickt se nipp un nau de Farven an. De Posthornsnick mag se an'n besten lieden.

As Carlottas Oma vun en korten Snack öber'n Tuun wedder na ehr kieken deit, blifft se verwunnert stahn. Carlotta steiht up'n Rasen, nich wiet weg vun'n Diek. As se dor sitt, süht dat ut as en Araber bi't Gebet. Up de Kneen liggt de Lütt, den Achtersten hooch, de Arms un Hannen bit to'n Ellenbogen an de Eer. Miteens geiht ehr Kopp sachtens rünner - deeper un deeper -, aber nich up de Eer, nee, de Kopp geiht up de Pogg hendal, de vör ehr sitt. Se sitt ganz musenstill in den Triangel ut Arms, Hannen un Kneen, un Carlotta drückt ehr Stirn ganz sacht an ehren Kopp.

„Carlotta, du schast doch nich alleen an'n Diek gahn, un al gor nich mit'n Kescher! De kann di licht mit in't Water rieten." - „Nu schimp man nich, Oma! Ick kann dat", kummt liesen vun den Rasen her. „De Pogg is dor ganz alleeen rinswommen. Kiek doch, de hett öberhaupt keen Bang." Noch eenmal strakelt se de Pogg mit de Stirn, denn bringt se ehr an'n Diek. Se höllt ehr fast in ehr lütt Hannen un bekiekt sik de langen Been, de dor ünnen rutbummeln doot. „Kiek mal, Oma, düsse Pogg kann de Been genau so bewegen as en Minsch. Ick mutt blots noch de Fööt schier maken. Dor is wat twüschen de Tööns. Hölpst du mi, dat ruttopulen?"

Oma verjaagt sik. „Nee, dat is de Swümmhuut. De bruukt de Pogg to'n Swümmen!" Carlotta kiekt ehrn grönen Fründ verbaast an, strakelt em noch mal sacht un bringt em trügg na den Diek. Mit en groten Satz jumpt he in't Water. Carlotta meent noch: „De Poggen hebbt dat goot, de bruukt keen Badebüx anteihn."

Denn versöcht Carlotta, so as en Pogg to hüppen. Null komma nix is se bi de Johannisbeerstrüük. Se stoppt sik hannenwies de roden Beern in'n Mund un kreiht: „Oma, de Carlotta-Beern sünd aber lecker!"

 

Ostereier

Güstern weern Carlotta un ik in de Feldmark. Wi wullen dat Fröhjohr begröten. In'n Goorn harrn wi al de velen Blomen bekeken, aber nu keem dat Allerbest: en Haas hüpp över't Feld - jüst as wenn he danzen wull.

Carlotta harr em toeerst sehn. „Oma, Ooma, kiek maal! Worüm reegt sik de Haas dor achtern so up?" - „De söcht en Bruut." - „Worüm söcht he en Bruut?" - „He müch geern heiraden." - „Mutt he verheiradt ween, wenn he Ostereier leggen will?" - „Nee, Hasen künnt keen Eier leggen. De haalt se sik von de Höhner ut't Neest, un denn versteekt he jüm för de Kinner in'n Goorn." - „Worüm?" - „Dor schüllt de Kinner jüm söken. Dat schall de Kinner Spaaß maken." - „De Höhner leggt aber doch gor keen bunte Eier! Un Oostereier sünd doch bunt!" - „Ja, de mööt farvt warrn." - „Wo kriggt de Haas dat denn kloor?" - „Dor bruukt he Hölp bi." - „Künnt wi em helpen, Oma?" - „Dat künnt wi woll, mien Deern."

Nu güng't fix na Huus. Wi hebbt söss Eier nahmen, Zibbeln afpellt un allens tohoop in en Putt vull Water kregen. Denn hebbt wi dat koken laten. Carlotta kunn dat gor nich aftöben, aber dat duur en ganze Tiet, bet de Eier fien geel wöörn. Denn hebbt wi noch Rode Bete nahmen un söss anner Eier root farvt. To'n Sluss hebbt wi dat Dutz Eier mit en Stück Speck blank reeben.

Carlotta frei sik düchtig: „Dat hebbt wi aber goot henkregen, Oma! - Un nu maakt wi Ostereier ut Schokolaad un Marzipaan. Du hest doch Marzipaan, nich, Oma???"

 

Ick snack normaal

Besöök. Carmen ut Kolumbien. Carlotta fraagt: „Du snackst anners as wi - worüm?" Carmen: „Ja, ich spreche Spanisch. Ich komme aus Südamerika. - Und du? Sprichst du deutsch?" Carlotta: „Nee, ick snack normaal. Ick bün ut Seevetal."

 

Üm Utreeden nich verleegen

Besöök. En Bekannte ut de Naberschop. Carlotta kummt ut ehr Zimmer un sett sick dorto. Ehr Mudder meent: „Carlotta, wat seggt wi, wenn wi Besöök hebbt?" Carlotta seggt nix. De Mudder versöcht dat noch eenmal: „Carlotta, segg goden Morgen!" Carlotta seggt nix. Se geiht up de Bekannte to un flüstert: „Ich bin heut' Morgen nich so gut drauf."

 

Kokenbacken

Carlotta sitt in de Sandkist. Se singt liesen vör sik hen un leggt sik de Formen för dat Kokenbacken torecht. Denn fangt se an un backt ut den Sand, de vun den letzten Regen noch en beten natt is, feine lütte Koken up den Rand vun de Sandkist. Dor kummt de lütt Marvin - he is noch keen twee Johr old - un mit en Schwupps wischt he de Kokens vun den Rand rünner. Carlotta schimpt: „De Koken heff ick extra för mien lütt Schwester maakt!" Denn kullert ok de eersten Tranen. Oma meent: „Dat is doch nich so slimm. Du kannst doch wedder neie Koken backen." Carlotta lett sik aber nich trösten un weent un weent: „Nee, Oma, dat geiht nich. Ick heff doch dat Rezept verleggt."